Δρ. Πολύζος

Διαταραχές Θυρεοειδούς & Γυναικεία Γονιμότητα

Δρ. Παναγιώτης Πολύζος

Δρ. Παναγιώτης Πολύζος

Ο Γυναικολόγος Μαιευτήρας Παναγιώτης Πολύζος δραστηριοποιείται στο Institute of Life και στην Μονάδα Εξωσωματικής Γονιμοποίησης του Μαιευτηρίου Ιασώ.

Πλήρες Βιογραφικό Ιατρού

Τι είναι ο θυρεοειδής;

Ο θυρεοειδής είναι ο αδένας σε σχήμα πεταλούδας που βρίσκεται στο πρόσθιο μέρος του λαιμού και παίζει εξαιρετικά σημαντικό ρόλο σε πολλές από τις λειτουργίες του σώματος. Όταν υπάρχει πρόβλημα, μπορεί να εμφανίζει όζους ή/και να υπολειτουργεί ή/και να υπερλειτουργεί και να παράγει έτσι λανθασμένη ποσότητα ορμονών. Όταν υπάρχει κάποια δυσλειτουργία του θυρεοειδούς, κατά κανόνα θα έχετε κάποια συμπτώματα καθώς η ποσότητα των θυρεοειδικών ορμονών αυξάνει στο σώμα η τιμή της TSH (θυρεοειδοτρόπου ορμόνης) πέφτει σε όλο και πιο χαμηλά επίπεδα.

Τι είναι οι ορμόνες Τ3 και Τ4;

Ο θυρεοειδής αδένας παράγει τις ορμόνες θυροξίνη ή τετραϊωδοθυρίνη (Τ4),τριιωδοθυρονίνη (Τ3) και την καλσιτονίνη. Οι ορμόνες Τ3 και Τ4 περιέχουν ιώδιο και ρυθμίζουν τον τρόπο, που το σώμα μας καταναλώνει ενέργεια. Οι Τ3 και Τ4 αυξάνουν αυτό, που ονομάζεται <βασικός μεταβολισμός>, δηλαδή αυξάνουν την κατανάλωση ενέργειας από το σώμα μας. Οι ορμόνες Τ3 και Τ4 εκκρίνονται από τον θυρεοειδή αδένα, όταν ο αδένας αυτός λάβει το ορμονικό ερέθισμα από την ορμόνη TSH .Η ορμόνη αυτή εκκρίνεται από μία περιοχή του εγκεφάλου, που ονομάζεται υπόφυση. Η έκκριση της TSH προάγεται από την έκκριση της ορμόνης TRH από μία άλλη περιοχή του εγκεφάλου, που ονομάζεται υποθάλαμος. Η TRH εκκρίνεται, όταν τα επίπεδα των T3 και Τ4 είναι χαμηλά. Η ορμόνη καλσιτονίνη είναι απαραίτητη για τη ρύθμιση των επιπέδων ασβεστίου στο αίμα.

 

Οι παθήσεις του θυρεοειδούς που επηρεάζουν περισσότερο τις γυναίκες από τους άντρες είναι οι εξής:

• Υπερθυρεοειδισμός
• Υποθυρεοειδισμός
• Θυρεοειδίτιδα(ειδικά μετά την εγκυμοσύνη)
• Βρογχοκήλη
• Οζίδια του θυρεοειδή
• Καρκίνος του θυρεοειδή

Όταν το πρόβλημα είναι ο υπερθυρεοειδισμός (υπάρχει υπερλειτουργία του αδένα)

Υπερθυρεοειδισμός είναι μια υπερλειτουργία ή μια υπερβολική παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών (FT3 και FT4)στον οργανισμό. τα συμπτώματα είναι ακριβώς τα αντίθετα: ταχυκαρδία, διάρροια, υπερένταση, απώλεια βάρους, υπέρταση, απώλεια οστικής μάζας, εφίδρωση, αίσθημα ζέστης, διαταραχές στα μάτια (κοκκινίζουν, είναι ξηρά, «τρέχουν» ή «κόβουν» τον ασθενή, υπάρχει φωτοφοβία ή ακόμα και σύσπαση του άνω βλεφάρου που δημιουργεί ένα «γουρλωτό», αγριωπό βλέμμα κλπ.) κ.ά. Υπάρχει βέβαια και το ενδεχόμενο, στην περίπτωση του υποκλινικού υπερθυρεοειδισμού και του υποκλινικού υποθυρεοειδισμού, να μην υπάρχουν σαφή, αλλά άτυπα συμπτώματα.

 

Στην περίπτωση του υπερθυρεοειδισμού θα πρέπει ο ασθενής να προστατευθεί διατροφικά από την απώλεια βάρους, καταναλώνοντας μεγαλύτερες ποσότητες τροφής ημερησίως, ώστε να παίρνει την απαραίτητη ενέργεια για να διατηρήσει το βάρος του σταθερό. Σημαντική είναι η κάλυψη των αυξημένων αναγκών του σε ασβέστιο καταναλώνοντας αυξημένες ποσότητες γαλακτοκομικών μέσα στην ημέρα (2-3 μερίδες ημερησίως) αλλά και η λήψη συμπληρωμάτων ασβεστίου, αν ο γιατρός του το κρίνει απαραίτητο. Στην περίπτωση διάρροιας θα πρέπει να περιοριστεί η κατανάλωση αδιάλυτων φυτικών ινών(φρούτα και λαχανικά), η κατανάλωση διαλυτών φυτικών ινών (προϊόντα ολικής άλεσης) και η κατανάλωση προβιοτικών, είτε μέσα από τρόφιμα (π.χ γιαούρτια, ροφήματα γιαουρτιού) είτε μέσω συμπληρωμάτων. Προσοχή θα πρέπει να δοθεί και στην αναπλήρωση των υγρών και των ηλεκτρολυτών(Νάτριο, Κάλιο Χλώριο)γιατί εξαιτίας της διάρροιας οι απώλειες είναι μεγάλες.

 

Στην περίπτωση που ο αδένας υπολειτουργεί λέγεται (υποθυρεοειδισμός). Ο υποθυρεοειδισμός εμφανίζεται όταν ο θυρεοειδής αδένας αποτυγχάνει να παράγει επαρκή ποσότητα θυρεοειδικής ορμόνης για τις ανάγκες του σώματος. Τα συμπτώματα είναι ατονία, κούραση, υπνηλία, δυσκοιλιότητα, τα περιττά κιλά (επειδή μειώνονται οι καύσεις), αυξημένη αίσθηση κρύου, βραχνάδα, ξηρότητα του δέρματος, λεπτά και εύθραυστα μαλλιά, τριχόπτωση, διαταραχές στην έμμηνο ρύση, αναιμία, θλίψη ή και κατάθλιψη, προβλήματα στα δόντια κ.ά.

 

Στην περίπτωση του υποθυρεοειδισμού τα συμπτώματα που σχετίζονται με την διατροφή και αυτά που πρέπει να προσεχθούν είναι οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β, οι βιταμίνες Α,C και Ε αλλά και ο ψευδάργυρος διαδραματίζουν κάποιο ρόλο σε συνθήκες υποθυρεοειδισμού. Σε περίπτωση εμφάνισης δυσκοιλιότητας θα πρέπει να αυξηθεί η κατανάλωση διαλυτών φυτικών ινών (προϊόντα ολικής αλέσεως) να είναι επαρκής, όπως επαρκής πρέπει να είναι και η κατανάλωση υγρών, και να ενταχθεί στο ημερήσιο πρόγραμμα διατροφής η κατανάλωση προβιοτικών. Τρόφιμα όπως το λάχανο Βρυξελλών, οι πατάτες, τα φυστίκια και η σόγια προκαλούν δυσαπορρόφηση του ιωδίου και καλό θα ήταν να μην συνοδεύουν τρόφιμα πλούσια σε ιώδιο.

Εξετάσεις αίματος για τον θυρεοειδή

Οι εξετάσεις αίματος, με τις οποίες μπορείτε να ελέγξετε τα επίπεδα των ορμονών του θυρεοειδούς σας είναι (T3, T4, TSH κλπ.), αλλά και των θυρεοειδικών αντισωμάτων, ώστε να βεβαιωθείτε για το αν υπερλειτουργεί, υπολειτουργεί ή λειτουργεί φυσιολογικά.

 

Αν υπάρχουν σχετικές ενδείξεις από τις εξετάσεις αίματος ή την κλινική εξέταση (αν ο ενδοκρινολόγος έχει ψηλαφίσει κάποιον όζο)- θα χρειαστεί πιθανώς να κάνετε ένα υπερηχογράφημα, με το οποίο θα φανεί η μορφολογία του θυρεοειδούς (μέγεθος, σύσταση, ύπαρξη όζων ή όχι κλπ.).

 

Αν υπάρχουν όζοι (και κυρίως αν είναι μεγάλοι), ο γιατρός είναι πιθανό να σας συστήσει να κάνετε σπινθηρογράφημα, το οποίο παρέχει πληροφορίες για τη λειτουργικότητά τους. Aν, δηλαδή, είναι θερμός ή ψυχρός ένας όζος (οι ψυχροί είναι πιο ύποπτοι για κακοήθεια από τους θερμούς), αν είναι τοξικός κλπ.

 

Αν οι όζοι είναι ύποπτοι, το επόμενο βήμα θα είναι η παρακέντηση (με υπερηχογραφική καθοδήγηση κατά προτίμηση), όπου με μια ειδική βελόνα λαμβάνονται κύτταρα από αυτούς, ώστε να διερευνηθεί το ενδεχόμενο να υπάρχει κάποια κακοήθεια.

 

Το υπερηχογράφημα του θυρεοειδούς επίσης βοηθάει στη διάγνωση της νόσου Χασιμότο, γιατί μπορεί πολύ νωρίς να δείξει αρχόμενη διαταραχή στο μέγεθος και τη σύσταση του θυρεοειδούς αδένα, να δείξει δηλαδή διόγκωση, ανομοιογένεια, υποηχωγένεια, όζους καθώς και αυξημένη αγγείωση του αδένα.

 

Τα άτομα που πάσχουν από τη θυρεοειδίτιδα Hashimoto πιθανόν να μην εμφανίσουν κανένα σύμπτωμα για αρκετά χρόνια, αλλά τελικά οι περισσότεροι θα αντιμετωπίσουν, σε κάποιο βαθμό, υποθυρεοειδισμό ο οποίος θα επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου.

Θυρεοειδίτιδα Μετά Την Εγκυμοσύνη

Η Θυρεοειδίτιδα της λοχείας είναι φλεγμονή του αδένα που συμβαίνει στο 10% των γυναικών μετά την γέννα τους. Πολλές φορές δεν γίνεται έγκαιρη διάγνωση. Οι γυναίκες με τη θυρεοειδίτιδα της λοχείας μπορεί να είναι πολύ κουρασμένες και με κακή ψυχολογία. Πολλές φορές η νόσος εμφανίζεται σε δύο φάσεις: Στην πρώτη φάση (1-4 μήνες μετά τη γέννα) εμφανίζονται συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού. Αυτή η φάση κρατάει περίπου 1-2 μήνες. Στη δεύτερη φάση (4-8 μήνες μετά τη γέννα) εμφανίζονται συμπτώματα υποθυρεοειδισμού. Αυτή η φάση μπορεί να κρατήσει 6-12 μήνες.

 

Οι γυναίκες που κινδυνεύουν περισσότερο από την θυρεοειδίτιδα λοχείας είναι αυτές που έχουν:

  • Αυτοάνοσο νόσημα
  • Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1
  • Κληρονομικό ιστορικό με παθήσεις θυρεοειδή
  • Θυρεοειδίτιδα της λοχείας σε προηγούμενη τους εγκυμοσύνη
  • Χρόνια ιογενή ηπατίτιδα

Θηλυκές Ορμόνες & Ορμόνες Του Θυρεοειδούς – Υπογονιμότητα

Όπως ο θυρεοειδής έτσι και οι ωοθήκες διεγείρονται από τον εγκέφαλο και ελέγχονται από τον υποθάλαμο και την υπόφυση. Όταν για μεγάλο χρονικό διάστημα υπάρχουν ανισορροπίες στο τρίπτυχο Υποθάλαμο-Υπόφυση-Θυρεοειδή είναι πολύ πιθανό να προκύπτει πρόβλημα στον μεταβολισμό (από τον θυρεοειδή) και υπολειτουργία των ωοθηκών. Σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις μπορεί, καθώς το σώμα πάσχει ήδη από μια αυτοάνοση ασθένεια να προσβληθεί και από μια αυτοάνοση των ωοθηκών, όπου το σώμα παράγει λανθασμένα αντισώματα κατά των ωοθηκών.

 

Σε περίπτωση απορρύθμισης των ωοθηκών μια θεραπεία με ορμόνες οιστρογόνα και προγεστερόνη αποκαθιστά την ισορροπία.

 

Η έλλειψη θυρεοειδικών ορμονών μπορεί να επηρεάσει την επίτευξη εγκυμοσύνης με πολλούς τρόπους. Ο υποθυρεοειδισμός προκαλεί αύξηση στην προλακτίνη, επηρεάζει την έκκριση των γοναδοτροπινών από την υπόφυση, παίζει ρόλο στην επαρκή παραγωγή προγεστερόνης και επηρεάζει τον μεταβολισμό των οιστρογόνων μεταξύ άλλων. Επομένως, μειώνει τη γονιμότητα είτε προκαλώντας διαταραχή στη συχνότητα της περιόδου, είτε μειώνοντας τη συχνότητα της ωοθηλακιορρηξίας, είτε επηρεάζοντας την εμφύτευση του εμβρύου. Η θεραπεία με θυροξίνη επαναφέρει την φυσιολογική ισορροπία, εξισορροπεί τις ορμόνες, βοηθά στην ομαλοποίηση του κύκλου και αυξάνει την αυτόματη σύλληψη.

 

Ο ήπιος υπερθυρεοειδισμός δεν φαίνεται να επηρεάζει τη γονιμότητα στον ίδιο βαθμό με την υπολειτουργία του θυρεοειδούς. Οι περισσότερες γυναίκες με ήπια υπερλειτουργία παρουσιάζουν αλλαγές στη διάρκεια και την ποσότητα αίματος κατά την περίοδο, αλλά δεν φαίνεται να έχουν διαταραχές στην ωοθηλακιορρηξία. Οι γυναίκες στις οποίες η TSH είναι χαμηλή αλλά οι θυρεοειδικές ορμόνες στα ανώτερα φυσιολογικά επίπεδα δεν χρειάζονται θεραπεία αλλά στενή παρακολούθηση. Δεν συμβαίνει το ίδιο στις περιπτώσεις σοβαρού υπερθυρεοειδισμού (όταν δηλαδή οι θυρεοειδικές ορμόνες είναι πολύ πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα). Στις περιπτώσεις αυτές η περίοδος μπορεί να διακοπεί.

 

Γενικότερα οι αυτοάνοσες παθήσεις του θυρεοειδούς είναι ιδιαίτερα συχνές στις νέες γυναίκες. Η παρουσία αυτοαντισωμάτων σε πολύ αυξημένα επίπεδα (ακόμα και όταν ο θυρεοειδής λειτουργεί φυσιολογικά) σχετίζεται με διπλάσια πιθανότητα υπογονιμότητας.

Διαταραχές Θυρεοειδούς & Εγκυμοσύνη

Η εγκυμοσύνη, ακόμα και σε γυναίκες χωρίς κανένα πρόβλημα θυρεοειδούς, προκαλεί σημαντικές αλλαγές στα επίπεδα των θυρεοειδικών ορμονών. Αυτό μπορεί να επηρεάσει την πορεία της εγκυμοσύνης και το αναπτυσσόμενο έμβρυο, καθώς και την υγεία της μητέρας κατά την εγκυμοσύνη και μετά τον τοκετό. Η διάγνωση και αντιμετώπιση των νοσήματων του θυρεοειδούς κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης απαιτεί ειδική αντιμετώπιση.

 

Οι κίνδυνοι που κρύβουν οι παθήσεις του θυρεοειδούς στην εγκυμοσύνη:

  1. Αυξημένος κίνδυνος αποβολών
  2. Προεκλαμψία
  3. Προβλήματα στην ανάπτυξη του εγκεφάλου του μωρού
  4. Πρόωρος τοκετός και χαμηλό βάρος μωρού
  5. Ταχυκαρδία στο έμβρυο και το νεογέννητο

Ο υποθυρεοειδισμός πρέπει να διορθωθεί πριν ή στα αρχικά στάδια της εγκυμοσύνης. Το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης είναι πολύ σημαντικό για το έμβρυο γιατί σε αυτό το διάστημα γίνεται η οργανογένεση, δηλαδή ο σχηματισμός των διαφόρων οργάνων και κυρίως ο εγκέφαλος. Μετά τις 14 βδομάδες αρχίζει να λειτουργεί πλέον ο θυρεοειδής του εμβρύου. Αν δεν θεραπευθεί έγκαιρα ο υποθυρεοειδισμός αποτελεί επικίνδυνη κατάσταση γιατί υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για νευρολογικές ατέλειες στο έμβρυο και ελαττωμένη πνευματική ανάπτυξη μετά τη γέννηση.

 

Ο υπερθυρεοειδισμός κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να προκαλέσει διάφορα προβλήματα τόσο στη μητέρα όσο και στο έμβρυο. Αποβολές, υπέρμετρη αύξηση της πίεσης, πρόωρος τοκετός, καθυστέρηση στην ανάπτυξη του εμβρύου, η εμβρυική ταχυκαρδία και χαμηλό βάρος γέννησης του μωρού είναι μόνο μερικά από αυτά τα προβλήματα.

 

Τα καλά νέα βέβαια είναι ότι τα προβλήματα του θυρεοειδούς στην πλειοψηφία τους με την έγκαιρη διάγνωση είναι ελεγχόμενα και με τη σωστή παρακολούθηση όλα αντιμετωπίζονται.

Διαβάστε Επίσης

Περίοδος & Διακοπές

Πως να “καθυστερήσετε” την περίοδο σας λόγω των διακοπών; Έχετε κανονίσει τις καλοκαιρινές σας διακοπές, όμως τις ημέρες εκείνες πιθανότατα θα έρθει και η περίοδός

Περισσότερα »

Παιδιά & Εξωσωματική

Τα παιδιά της εξωσωματικής γονιμοποίησης διαφέρουν; Πολλά ζευγάρια ανησυχούν αν τα μωρά που προέρχονται από την μέθοδο της εξωσωματικής γονιμοποίησης διαφέρουν από άλλα μωρά ή

Περισσότερα »

Ζευγάρι & Γονιμότητα

Η απόφαση για τη δημιουργία οικογένειας φέρνει αυτομάτως στο μυαλό του ζευγαριού το πόσο γόνιμο είναι και πόσο γρήγορα θα μπορέσει με φυσικές επαφές να

Περισσότερα »

Μίλησαν για τον γιατρό

Επικοινωνία Εδώ!